Seçilmiş Güncel Gelişmeler 51

* Kişisel Verileri Koruma Kurulunun “Turizm ve Otelcilik Sektöründe Konaklama Hizmeti Alan Kişilerin T.C. Kimlik Belgesi Fotokopisinin Kaydedilmesi Hakkında İlke Kararı” 09.12.2025 tarih ve 33102 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı[1]. Konuya ilişkin olarak Kurul tarafından yapılan değerlendirme neticesinde;

Turizm ve otelcilik alanında hizmet veren veri sorumluları tarafından, konaklama yerlerinde misafir edilen kişilerden T.C. kimlik belgesi fotokopisi alınması uygulamasına son verilmesine,

İlke Kararının yayımlanmasından önce konaklama amacıyla hizmet alan ilgili kişilere ait T.C. kimlik belgesi fotokopilerini kayıt altına alan veri sorumlularının bu nitelikteki belgeleri Kanun’un 7’nci maddesine uygun olarak imha etmesi gerektiğine

karar verildi.

* Avrupa Veri Koruma Kurulu (EDPB), e-ticaret sitelerinde kullanıcı hesabı oluşturulmasını gerektiren yasal dayanağa ilişkin tavsiyelere yer verilen dokümanın kamuoyu görüşüne açıldığını ve bahse konu metne yönelik görüşlerin 12.02.2026 tarihine kadar iletilebileceğini duyurdu[2].

* Fransa Veri Koruma Otoritesi (CNIL), Fransız kullanıcıların kişisel verilerin kullanımı ve çevrim içi reklamlara rıza verme konusundaki algılarının incelendiği anketin sonuçlarına ilişkin üçüncü ve son bölümü yayımladı[3]. Serinin ilk çalışmasında, hedefli reklamcılık olmaksızın sunulan hizmetlere erişim karşılığında kullanıcıların ödeme yapmaya ne ölçüde istekli oldukları; ikinci çalışmasında ise bireylerin kişisel verilerini bir “para birimi” olarak kullanmaya yönelik eğilimleri ele alınmakta idi. Serinin son bölümünde ise kişisel verilere yönelik siber suçların doğurduğu riskler ile veri ihlallerinden etkilenen kişiler açısından ortaya çıkan maddi zararlar incelenmektedir.

* Avrupa Veri Koruma Denetçisi (EDPS), gelişmekte olan teknolojilere ilişkin trendlerin öngörüldüğü “TechSonar”ın 2025-2026 yılına ilişkin raporunu yayımladı[4]. Raporun bu versiyonunda;

Etken Yapay Zekâ (Agentic AI)

Yapay Zekâ Refakatçileri (AI Companions)

Otomatik Gözetmenlik (Automated Proctoring)

Yapay Zekâ Destekli Kişiselleştirilmiş Öğrenme (AI-driven Personalised Learning)

Kodlama Asistanları (Coding Assistants)

Gizli Bilişim (Confidential Computing)

teknolojilerine yer verilmektedir.

* Dünya Ekonomik Forumu, “AI agent”ların ortaya çıkışının ele alındığı, güvenli ve etkili benimsemeyi desteklemek amacıyla teknik temellerin, sınıflandırmaların, değerlendirme yöntemlerinin ve yönetişim yaklaşımlarının incelendiği bir çalışma yayımladı[5]. Bahse konu çalışmada, bu araçların sorumlu bir şekilde tasarlanması, test edilmesi ve denetlenmesi süreçlerinde karar vericilere, teknik liderlere ve “AI agent”ları kurumsal iş akışlarına ve hizmetlerine entegre etmeyi hedefleyen uygulayıcılara yol gösterilmesinin amaçlandığı belirtilmektedir.

* Avrupa Parlamentosu, yapay zekânın finans sektörü üzerindeki etkisine ilişkin bir kararı 25.11.2025 tarihinde kabul etti[6].

* Avrupa Bankacılık Otoritesi (EBA), AB Yapay Zekâ Tüzüğü’nün bankacılık ve ödeme sektörü üzerindeki etkilerine ilişkin bir çalışma yayımladı[7].

* UNESCO, mahkemelerde ve yargı mercilerinde yapay zekâ sistemlerinin kullanımına ilişkin rehber ilkeleri yayımladı[8].

* Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisi (EPRS), yapay zekânın arama motorlarının kullanımı üzerindeki etkisinin ve bu çerçevede ortaya çıkan temel zorlukların ele alındığı bir çalışma yayımladı[9].

* AB Temel Haklar Ajansı (FRA), AB Yapay Zekâ Tüzüğü kapsamında yüksek riskli olarak tanımlanan alanlarda yapay zekânın geliştirilmesi ve kullanılmasının temel haklar açısından değerlendirildiği bir rapor yayımladı[10].

* Avustralya Dijital Dönüşüm Ajansı, kamu kurumlarının planladıkları yapay zekâ kullanımlarını değerlendirmelerine yardımcı olmak amacıyla hazırlanan Yapay Zekâ Etki Değerlendirmesi aracını ve buna ilişkin destekleyici kılavuzu yayımladı[11].

* Avustralya Veri Koruma Otoritesi (OAIC), iş yerinde üretken yapay zekâ araçlarının kullanımına ilişkin bilgilendirici mahiyette bir içerik yayımladı[12]. Bu kapsamda, kamuya açık üretken yapay zekâ araçlarının ortaya çıkarabileceği risklere ve bireylere verilebilecek zararlara karşı dikkatli olunması gerektiği belirtilerek, kuruluşlar bünyesinde bütüncül ve kapsamlı bir uyumluluk ve risk yönetimi yaklaşımı geliştirilmesinin önemi vurgulandı.

* UNICEF, yapay zekâ ve çocuklara ilişkin rehberin güncellenmiş versiyonunu yayımladı[13]. Çocukların haklarını koruyan yapay zekâ politikaları ve sistemleri oluşturulmasına yardımcı olmaya yönelik hazırlandığı belirtilen Rehber’de, çocuk merkezli yapay zekânın temelleri ile gerekliliklerine ilişkin kapsamlı bir çerçeve sunulmakta ve bu yönde önerilerde bulunulmaktadır.

Bu kapsamda çocuk merkezli yapay zekâ için gereklilikler şu şekilde belirtilmektedir:

Çocuk merkezli yapay zekâ için düzenleyici çerçeveleri, denetimi ve uyumu güvence altına almak,

Çocuklar için güvenliği sağlamak,

Çocukların verilerini ve mahremiyetini korumak,

Çocuklara yönelik ayrımcılığı önlemek ve hakkaniyeti güvence altına almak,

Çocuklara yönelik şeffaflığı, açıklanabilirliği ve hesap verebilirliği sağlamak,

Sorumlu yapay zekâ uygulamaları yoluyla insan ve çocuk haklarına saygı göstermek,

Çocukların üstün yararını, gelişimini ve refahını desteklemek,

Çocukların kapsanmasını sağlamak ve çocuklar için kapsayıcı olmak,

Çocukları yapay zekâdaki mevcut ve gelecekteki gelişmelere hazırlamak ve güçlendirmek,

Çocuk merkezli yapay zekâ için elverişli bir ortam oluşturmak.

* Dünya Bankası Grubu tarafından yayımlanan “Dijital İlerleme ve Trendler Raporu 2025: Yapay Zekâ Temellerinin Güçlendirilmesi” çalışmasında, düşük ve orta gelirli ülkelerin, kapsayıcı ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak için yapay zekâdan nasıl faydalanabilecekleri incelenmektedir[14]. Bu kapsamda yapay zekânın benimsenmesi, uyum sağlanması ve inovasyon süreçlerinde temel nitelikte olan bağlantı (altyapı), hesaplama (işlem gücü), bağlam (eğitim verileri, algoritmalar ve uygulamalar) ile yetkinlik (dijital beceriler) unsurları ele alınmaktadır.

* Dünya Ekonomik Forumu, yapay zekâ çağında gerçek rekabet avantajının teknolojik kapasiteden ziyade “insan olmak”tan geçtiğini vurgulayan bir çalışma yayımladı[15]. Bahse konu çalışmada, bir dönem “yumuşak” beceriler olarak nitelendirilen insan merkezli yetkinliklerin bireylerin, kuruluşların ve toplumların değişime uyum sağlamasını mümkün kılan ve dönüşüme liderlik etmelerini destekleyen temel beceriler hâline geldiği belirtilmektedir. Raporda ayrıca, teknolojinin verimliliği destekleyen bir araç olarak önemli bir rol oynadığı kabul edilmekle birlikte yenilikçiliği, iş birliğini ve uzun vadeli üretkenliği esas olarak insan merkezli becerilerin yönlendirdiği ifade edilmektedir.

* Vietnam’da yapay zekânın geliştirilmesi, kullanılması ve yönetişimine ilişkin düzenlemeler içeren Yapay Zekâ Yasası kabul edildi[16]. 35 maddeden oluştuğu belirtilen düzenlemenin, 01.03.2026 tarihinde yürürlüğe gireceği ifade edilmektedir.

[1] https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251209-11.pdf, 09.12.2025.

[2] https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/documents/public-consultations/2025/recommendations-22025-legal-basis-requiring_en, 04.12.2025.

[3] https://www.cnil.fr/en/cybercrime-what-risks-and-consequences-personal-data, 28.11.2025.

[4] https://www.edps.europa.eu/data-protection/our-work/publications/reports/2025-11-24-techsonar-2025-2026_en, 24.11.2025.

[5] https://www.weforum.org/publications/ai-agents-in-action-foundations-for-evaluation-and-governance/, 27.11.2025.

[6] https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2025-0286_EN.pdf, 25.11.2025.

[7] https://www.eba.europa.eu/sites/default/files/2025-11/d8b999ce-a1d9-4964-9606-971bbc2aaf89/AI%20Act%20implications%20for%20the%20EU%20banking%20sector.pdf, Kasım 2025.

[8] https://www.unesco.org/en/articles/guidelines-use-ai-systems-courts-and-tribunals, 03.12.2025.

[9] https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_ATA(2025)779238, 03.12.2025.

[10] https://fra.europa.eu/en/publication/2025/assessing-high-risk-ai, 04.12.2025.

[11] https://www.digital.gov.au/ai/impact-assessment-tool#:~:text=About%20the%20AI%20impact%20assessment,against%20Australia’s%20AI%20Ethics%20Principles., 01.12.2025.

[12] https://www.oaic.gov.au/news/blog/GenAI-tools-in-the-workplace-balancing-protection-of-personal-information-and-business-efficiency, 04.12.2025.